กองประวัติศาสตร์ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ

เรือหลวงโพสามต้น

เรือหลวงโพสามต้นเป็นเรือฝึกนักเรียนนายเรือ แต่เดิมหมายเลขประจำเรือคือหมายเลข 1 สังกัดกองเรือทุ่นระเบิดต่อมาเปลี่ยนเป็น 415 สังกัดกองเรือฟริเกต และสุดท้ายย้ายกลับมากองเรือทุ่นระเบิดใช้หมายเลข 611 หลังปลดระวางประจำการ มีการนำเรือหลวงโพสามต้น จากอู่กรมทหารเรือ อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ มายังอู่ต่อเรือพระเจ้าตาก หรืออู่ต่อเรือบ้านเสม็ดงาม ซึ่งเป็นสถานที่ที่ใช้ต่อเรือเมื่อครั้งพระเจ้าตากยกทัพไปตีพม่าเพื่อกู้เอกราชของชาติไทย และเพื่อเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ทางประวัติให้กับนักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจ

เรือหลวงโพสามต้นเป็นเรือกวาดทุนระเบิดไกลฝั่ง ต่อขึ้นจากอู่ต่อเรือเลกเฟิร์นคอนสตรักชัน เมืองโตรอนโต้ ประเทศแคนาดา เดิมเรือลำนี้ชื่อเรือ HMS มินสเทรล (MINSTREL) ซึ่งสหราชอาณาจักรมอบให้ประเทศสิงคโปร์ เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2490 กองทัพเรือไทยได้ซื้อมาเพื่อนำมาใช้ในภารกิจ กวาดทุ่นระเบิดที่สัมพันธมิตรมาวางไว้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

เรือหลวงโพสามต้นขึ้นระวางประจำการเมื่อวันที่ 20 พ.ย.2490 และปลดระวางเมื่อวันที่ 1 ต.ค.2548 ระยะเวลาที่ประจำการในกองทัพเรือ 58 ปี

คุณลักษณะทั่วไปของเรือ

· ความยาวตลอดลำ 67.50 เมตร กว้าง กว้าง 10.68 เมตร กินน้ำลึก 2.90 เมตร
· ระวางขับน้ำปกติ 1,097 ตัน สูงสุด 1,350 ตัน
· ความเร็วสูงสุด 16 นอต
· ระยะปฏิบัติการไกลสุด 3,920 ไมล์ที่ความเร็ว 10 นอต
· เครื่องจักรไอน้ำขยายตัว 3 ครั้ง ชนิดข้อเสือข้อต่อ จำนวน 2 เครื่อง กำลัง 2,000 แรงม้า
· กำลังพลประจำเรือ 105 นาย

ระบบอาวุธ

· ปืน 76/50 มม. จำนวน 1 กระบอก
· ปืนกล 40/60 มม. แท่นคู่ 1 แท่น
· ปืน 20 มม. จำนวน 4 กระบอก

กองทัพเรือได้เคยจัดเรือรบเข้าร่วมการสวนสนามทางเรือในพิธี Coronation Review ของอังกฤษ ในปี พ.ศ.2496 (ค.ศ.1953) เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองในพิธีพระบรมราชาภิเษก สมเด็จพระนางเจ้าอลิซาเบธที่ 2 ซึ่งรัฐบาลไทยได้ส่งเรือหลวงโพสามต้นเข้าร่วมพิธี โดยเดินทางออกจากประเทศไทยเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2496 ร่วมในพิธีเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2496 และเดินทางกลับถึงประเทศไทยเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2496